Tarih ve Doğa Sizi Bekliyor ........www.arapgir.bel.tr .......Tarihi Kentler Birliği Üyesi Arapgir

İLÇEDE BULUNAN TARİHİ ESERLERİN TANITIMI :  

1 – ULU CAMİİ : Osmanpaşa mahallesinde, Osmanpaşa camisinin kuzeyindeki kayalık üzerine inşa edilmiştir. Kitabesi yoktur, ancak mimarisi ve bezemeleriyle 14. YY. yapısı olduğu tahmin edilmektedir. Ulu Camii’ nin aslında yanındaki Hankâh  ile birlikte yapılmış bir tarikat yapısı olduğu düşünülmektedir. Camii minaresizdir.

            2- YENİ CAMİİ : İlçemizin Osmanpaşa Mahallesindedir. Yazısızdır. Mimari plânıyla Akkoyunlular döneminde ( 1389 – 1515) yapıldığı bilinmektedir. Çok yıkık olduğundan mimarisine ilişkin bilgiler kalıntılardan edinilmiştir. Caminin üst katı kubbeli, orta mekan ile beşik tonoz örtülü köşe hücrelerinden oluşmaktadır.

            3- CAFER PAŞA CAMİİ : Bu  eserimiz de İlçemizin Osmanpaşa mahallesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Taç kapı üstündeki yazıları sökülmüştür. Minare kapısı üstündeki yazıda ise 1694 tarihi okunmaktadır. Bu tarih Cafer Paşa’ nın yaptırdığı onarımı belgelemektedir. Camiyi 14. Yüzyılda yaşamış olan İlhan Oğulları’ ndan Şeyh Hasan’ ın yaptırdığı sanılmaktadır. 

            Belediyemizin girişimleri sonucu yıkılma noktasına gelen bu nadide eserimiz Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından restore edilerek ibadete açılmıştır.

            4- MİRLİVA AHMET PAŞA CAMİİ : İlçemizin Köseoğlu mahallesindedir. Kesme taşlarla yapılmıştır. Şehrin merkezinde olduğu için Çarşı Camisi’ de denilmektedir. Taç kapı üstündeki yazı sökülmüştür. Eser 17. Yüzyılda yaşayan Mirliva Ahmet Paşa’ nın  döneme aittir. Bugünkü haliyle faal olarak kullanılmaktadır.

            5- ÇOBANLI CAMİİ : Arapgir İlçesinin Çobanlı Mahallesindedir. Aynı mahalle halkından olan Çanakkale savaşının kumandanı Cevat Çobanlı Paşa tarafından yaptırılmıştır. Mihrabın yanındaki özgü yazıda yapım tarihi 1893 olarak belirtilmiştir. Eserin bir minaresi mevcuttur. Son cemaat yerinin doğusunda dört kemere oturmuş kubbeli çeşme, caminin üç metre batısında da dört kemerli kubbe yer almaktadır. Yine caminin yakınında bulunan Çanakkale Komutanı  Cevat Paşa Konağı da bu eserlerle bur bütünlük halindedir.

            6- GÜMRÜKÇÜ OSMAN PAŞA CAMİİ : İlçemizin Osmanpaşa mahallesindedir. Dış avlunun üzerindeki taç kapısının üzerinde bulunan yazı yapım tarihi olan 1823 yılını göstermektedir. Osmanlılar döneminden günümüze kadar kalan nadide eserlerdendir. Kare planlı olup, tek kubbeli ve minarelidir.

            Cami doğal şartlara bağlı olarak yıllar itibarı ile tahrip olmuş bir vaziyette iken, Arapgir Belediyesinin girişimleri sonucunda birkaç yıl kubbenin üzerine çadır çekilerek korunmuştur. Yine Belediye Başkanının yaptığı mücadeleler neticesinde bu eserimiz Vakıflar Genel Müdürlüğü  tarafından restore edilerek tekrar ilçemize kazandırılmıştır. Bu caminin restoresi için 440 Milyar Tl. ödenek çıkartılmış ve kubbenin kurşun kaplama işi tamamlanmıştır. Eserin içerisinde de  restorasyon işi tamamlanarak  çevre düzenlemesi de yapılarak ibadete açılmıştır.   

            7- ÇARŞI HAMAMI :  İlçemizin Köseoğlu mahallesinde, Mirliva Ahmet Paşa Camisi’ nin üstündedir. Eser 1808 yılında yapılmış olup, moloz taştan çift kubbeli olarak yapılmıştır. Bu eserimiz   de kullanılmadığından ve  doğal şartlardan dolayı tahribata uğramıştır. Belediyemiz tarafından hamamın projesi yaptırılmış olup,  restore ettirmek için Kültür ve Turizm Bakanlığı  nezdinde girişimlerini sürdürmektedir.

            8- MİLLET HANI : Çarşı altında Çarşı camisinin hemen karşısında yer almaktadır. Eserin kitabesi bulunmamaktadır. Ancak 1850 li yıllarda yapıldığı tahmin edilmektedir. Kesme taşlardan iki katlı olarak yapılan hanın ortasında avlu ve şadırvan bulunmaktadır.

            Bu han Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından  aslına uygun olarak restore edildi ve belediyemize teslimi yapıldı. Hanın üst katı butik otel alt katı ise nostaljik alış veriş merkezi olarak kullanılacaktır.

            9- MEYDAN KÖPRÜSÜ : İlçemiz Osmanpaşa Mahallesi kozluk çayı üzerinde yapılmıştır. Geçmişte Sultan  Murat yolunun bu köprü üzerinden geçtiği bilinmektedir. Köprü iki kemerli olup, kesme taşlardan yapılmıştır. Köprünün restorasyon projesi kurul tarafından onaylanmış olup, restorasyonu Karayolları Genel Müdürlüğü Tarihi Köprüler Dairesi Başkanlığı tarafından devam etmektedir.   

             10- ÇOBANLI KONAĞI : Bu eserimiz de ilçemiz Çobanlı mahallesindedir. Çanakkale savaşı kahramanı Cevat Çobanlı Paşa’nın babası Şakir  Paşa tarafından 1890’lı yıllarda yaptırılmıştır. Bu konak Kütür ve Turizm Bakanlığı tarafından restore edilmektedir.

            11-ARAPGİR KALESİ

Arapgir’in eski yerleşim merkezi olan Eskişehir’de bulunan kale kalınlısı geçmişte kurulmuş ve yaşanmış uygarlığın hala izlerini taşımaktadır. Osmanpaşa Mahallesi hudutları içerisinde Kozluk vadisi kenarında bulunmaktadır. Kale neredeyse tamamen ortadan kalkmış bir harabe halindedir. Taş duvar yıkıkları ve çevreye dağılmış yerlerdeki taşlar kalenin kurulu alanını belirtmektedir. Kale pek büyük değildir. Kalenin ne zaman, kimler tarafından inşa edildiğine ait bilgi yoktur. Yapı malzemelerini kalıntılarına bakarak kalenin yapılış tarzına eskiye, İslamiyet'ten evvelki devre ait olduğu iddia edilebilir.

12- KAYA ARASI KANYONU :

 Arapgir  ilçesi sınırları içerisinde yer alan Kozluk çayı sınırları içerisinde yer alan kaya arası  Kanyonu 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını koruma Kanununa göre 3. derece doğal sit alanı ilan edildi.

Kanyon Divriği karayolu üzerinde bulunan Çiğnir Köyü köprüsünden başlıyor ve Serge mahallesi sınırlarında bulunan Meydan köprüsünde son buluyor. 
Yer yer dik ve Sarp kayalıklardan oluşan 17 bin 847 metre uzunluğundaki kanyonun, doğa sporlarının, balık  ve kara avcılığı, dağcılık, turizm ve yaylacılık faaliyetleri  için doğal ortam olduğu gözlemlendiği,  kanyon-vadi çevresindeki alanda dağ keçisi ve diğer bazı yaban hayvanlarına da rastlanıldığı bildirilmiştir.

 Vadi içerisinde daha önceden tescilli taşınmazların da bulunduğu kaydedilmiştir. 
 Yapılan çalışma ile kanyonlardaki ekolojik dengelerin korunması ve mevcut olan doğal yaşamın sürdürülebilmesini hedeflenmiştir.

----------------------------------------------------------------------------------------

                        ARAPGİR İLÇESİNDE TESCİLİ YAPILAN KÜLTÜR VARLIKLARI